15 49.0138 8.38624 1 0 4000 1 https://saglikeditoru.com 300 true
omurilik soğanı görevleri

Omurilik Soğanının Görevleri: Ne İşe Yarar – Neyi Kontrol Eder

Tıp dilinde medulla oblongata veya medulla olarak bilinen omurilik soğanı, beyin ve omurilik arasında bulunur. Vücutta omurilik soğanının görevleri oldukça fazladır. Kusmadan hapşırmaya kadar pek çok otonomik (istemsiz) işlevden sorumludur. Koni şeklinde olan omurilik soğanı solunum, kusma ve vazomotor merkezleri içerir, bu nedenle solunum, kalp hızı ve kan basıncının otonomik fonksiyonları ile ilgilenir.

Omurilik soğanının görevleri nelerdir?

Bir çok organ ve sistem üzerine doğru etkisi olan omurilik soğanın en önemli görevlerini maddeler halinde sayalım.

Otonom fonksiyonları kontrol eder

Omurilik soğanı ne işe yarar sorusuna verilebilecek ilk yanıtlardan biri otonom sistemi kontrol etmesidir. Omurilik soğanı solunum gibi hayati fonksiyonlardan sorumludur. Hem kardiyovasküler fonksiyonların hem de solunum fonksiyonlarının kontrolü omurilik soğanı ile sağlanır.

Omurilik soğanının kardiyovasküler fonksiyondaki rolü, her zaman vücutta yeterli kan dolaşımının devam etmesini sağlamak için kalp hızı ve kan basıncının düzenlenmesi şeklindedir. Omurilik soğanı kardiyovasküler fonksiyonları düzgün bir şekilde devam ettirebilmek için kan damarlarındaki gerdirme reseptörlerinden bilgi alır. Bu reseptörler, baroreseptörler olarak adlandırılırlar ve kan damarlarının genişlediğini ya da daraldığını önceden haber vererek kan basıncındaki değişikliklerin kontrol edilmesini sağlarlar.

Beyin ve omurilik arasındaki sinir sinyallerinin iletilmesine yardımcı olur

Baroreseptörler, kan basıncının istenen bir aralıktan saptığını gösteren sinyaller gönderdiğinde geri dönüş mekanizmaları, dengeyi sağlamak için uyarılır. Örneğin, kan basıncındaki düşüş baroreseptörler tarafından tespit edildiğinde, bu tür bir değişiklikle ilgili bilgiyi soliter sistemin çekirdeğine gönderirler. Soliter sistemin çekirdeği, kalp hızını ve kan basıncını artıran nöronları harekete geçirir. Bu refleksif eylemler, beyin gibi kritik organların kan basıncındaki geçici dalgalanmalardan etkilenmemesini sağlar.

Solunum hareketlerinden sorumludur

Omurilik soğanının görevleri maddeler halinde sıraladığımızda omurilik soğanındaki reseptörlerin solunumu kontrol etmesi ilk sıralarda yer alır. Kan damarlarında bulunan ve kanın kimyasal bileşimindeki değişiklikleri tespit edebilen kemoreseptörler omurilik soğanında bir çok nöron vardır. Bu kemoreseptörler oksijen ve karbondioksit düzeylerindeki değişiklikleri tanıyabilir ve solunum ihtiyacını arttırarak oksijen ihtiyacına cevap vermek için kullanırlar. Omurilik soğanındaki nöronlar, soliter sistemin çekirdeğinde ve çevresinde bulunur. Omurilik soğanı ayrıca diyaframı besleyen siniri uyararak normal solunum hareketlerini de üretir. Bu uyarım, insanlarda gebeliğin 11 ila 13. haftasında başlar ve ölüme kadar devam eder.

Rekleftik eylemlerden sorumludur

Omurilik soğanı kardiyovasküler ve solunumsal etkilere ek olarak, yutma, öksürme, hapşırma ve kusma gibi diğer reflektif eylemlerden de sorumludur. Kusma, kan-beyin bariyeri tarafından korunmayan alan olan medullanın postrema bölgesinden kontrol edilir. Kan-beyin bariyeri korumasının bu eksikliği, postremadaki nöronların kanla temas etmesine izin verir. Nöronlar bu sayede kandaki toksik maddeleri tespit edebilir ve mevcutsa kusmayı tetikleyebilir.

Ruhsal dengeyi sağlar

Öfke ve saldırganlık duyguları hipotalamus ve amigdaladaki aktiviteden kaynaklanır. Omurilik soğanı kalp hızı ve tansiyon gibi fizyolojik süreçleri kontrol eder. Omurilik soğanının zarar görmesi, bir kişinin kalp atış hızını ve kan basıncını etkileyeceğinden saldırgan davranışlara daha duyarlı hale gelmesine yol açabilir.

Omurilik Soğanı Ne İşe Yarar?

Omurilik soğanı kalp atış hızını kontrol ederken tansiyonu düzenlemeye yardımcı olur. Ayrıca çeşitli refleksleri de kontrol altında tutar. Omurilik soğanın bir diğer işlevi de istemsiz hareketlerin kontrolü ve koordinasyonudur. Omurilik soğanında bulunan bir dizi kranial sinir çekirdeği konuşma, baş hareketi, omuz hareketi ve yiyeceklerin sindirilmesinden sorumludur. Omurilik soğanı ayrıca periferal sinir sistemi ve merkezi sinir sistemi arasında duyusal bilgilerin aktarılmasına yardımcı olur. Duyusal bilgileri talamusa aktarır ve buradan serebral kortekse gönderir.

Omurilik soğanı beyin ve beyin sapının yüksek bölgeleri arasında bir bağlantı görevi görür. Vücuttan gelen ve vücuda giden sinyaller omurilik soğanından geçer ve doğru yere yönlendirilir. Birçok fizyolojik temel fonksiyonu kontrol ettiği için, omurilik soğanının yaralanması ölümcül olabilir çünkü omurilik soğanın kontrol ettiği hayati fonksiyonlar tehlikeye girebilir.

Kaynaklar:

https://www.wikizero.pro/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvTWVkdWxsYV9vYmxvbmdhdGE

https://www.healthline.com/human-body-maps/medulla-oblongata#1

https://www.knowyourbody.net/medulla-oblongata.html

https://www.neuroscientificallychallenged.com/blog/know-your-brain-medulla-oblongata

https://www.thoughtco.com/medulla-oblongata-anatomy-373222

https://sciencetrends.com/functions-of-the-medulla-oblongata/

 

Paylaş:
Önceki Yazı
Omurilik Ameliyatı Nasıl Yapılır: Omurga da Yapılan Cerrahi İşlemler
Sonraki Yazı
Omurilik Soğanı Nedir ve Vücutta Tam Olarak Nerededir?

0 Yorum

Cevap Bırakın