15 49.0138 8.38624 1 0 4000 1 https://saglikeditoru.com 300 true
İdiopatik Pulmoner Fibrozis nedir

Nedeni Bilinmeyen Hastalıklardan: İdiopatik Pulmoner Fibrozis

Nasıl ortaya çıktığı hakkında fikir sahibi olunamayan hastalıklar arasında en çok merak edilen konu “idiopatik hastalık nedir?” sorusudur. İdİdiopatik hastalık, bilinmeyen ya da belirsiz bir durumdan kaynaklanan hastalıklar için kullanılan bir terimdir. İdio kelimesi Yunan ideolojisinde duygudan ve acıdan yoksun anlamında kullanılır. Örneğin, akut idiopatik polinörit, diffüz idiopatik iskelet hiperostozu, idiopatik pulmoner fibrozis ya da idiopatik skolyoz gibi hastalıklar idiopatik hastalık olarak nitelendirilirler. Şimdi bu hastalıkalardan idiopatik pulmoner fibrozisi tanıyalım.

İdiopatik Pulmoner Fibrozis Nedir?

İdiopatik pulmoner fibrozis (İPF), en sık görülen idiopatik hastalıktır. İdiopatik pulmoner fibrozis (İPF), akciğerde gelişir ve zamanla kötüleşir. Pek çok akciğer hastalığı ile benzer semptomlar gösterir. Şu an Amerika Birleşik Devletleri’nde 80 binden fazla yetişkinde İPF hastalığı görülmekte ve bu sayı her yıl artmaktadır.

İdiopatik pulmoner fibrozis hastalığında akciğer dokusunda skar oluşur ve akciğerin normal işleyişi değişime uğrar. Akciğer kenarlarında başlayan yaralar zamanla akciğerlerin merkezine doğru ilerler. İlk başlarda yara izi oldukça hafiftir fakat aylar ya da yıllar geçtikçe akciğer dokusu ağır hasar görür ve normal halini kaybeder. Bu durum nefes almayı zorlaştırır ve gerekli oksijenin vücuda gitmesine engel olur.  Ne yazık ki, idiopatik pulmoner fibrozis bilinen bir tedaviye sahip olmayan ve birkaç tedavi seçeneği olan oldukça zor bir hastalıktır.

İdiopatik Pulmoner Fibrozis Belirtileri Nelerdir?

İdiopatik hastalık nedir sorusundan sonra en çok merak edilen konuların başında idiopatik pulmoner fibrozisin belirtileri gelmektedir. İPF belirtileri genellikle yavaş yavaş gelişir ve hastalık iyice ilerleyene kadar fark edilmeyebilir. IPF, herkesi farklı şekilde etkiler ve hastalığın ilerleyişi herkeste farklı olabilir. İPF belirtileri şunlardır:

  • Kuru öksürük.
  • Özellikle fiziksel aktivite sırasında veya sonrasında oluşan nefes darlığı.
  • Kilo kaybı.
  • Clubbing (parmak uçlarının genişlemesi ve yuvarlanması).
  • Bacakların şişmesi.

Nedenleri

İdiopatik pulmoner fibrosiz nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte aşağıdaki durumların İPF için risk faktörü olduğu düşünülmektedir:

  • Toz veya dumana uzun süre maruz kalmak: Çiftçiler, kuaförler, deri tekstilinde çalışanlar ya da inşaat işçileri toz, kıl ve duman gibi zararlılara uzun süre maruz kalabilirler. Bunun sonucu olarak da idiopatik pulmoner fibrozis geliştirme riski altında kalırlar.
  • 40 ila 70 yaş arasındaki insanlar: İPF teşhisi konan hastaların 2/3’si 60 yaşından büyüktür.
  • Sigara içmek.
  • Cinsiyet: İPF daha çok erkeklerde görülür.
  • Genetik: İPF hastalığı akrabaların genlerinden geçebilir.

İdiopatik Pulmoner Fibrozis Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorlar fizik muayenede hastanın nefes alırken ciğerlerini dikkatlice dinlemek için bir stetoskop kullanır. Ayrıca aşağıdaki testlerden birini ya da birkaçını hastalığı tam olarak teşhis etmek için kullanabilir;

Görüntüleme testleri

Göğüs röntgeni: Göğüs röntgeni pulmoner fibrozisin tipik skar dokusunu gösterebilir. Ayrıca hastalığın seyrini ve tedaviyi izlemek için yararlı olabilir. Bununla birlikte, bazen göğüs röntgeninde çıkan sonuçlar normal olabilir ve nefes darlığını açıklamak için daha ileri testler gerekebilir.

Bilgisayarlı tomografi (CT) taraması: CT tarayıcıları, vücuttaki iç yapıların kesit görüntülerini üretmek için birçok farklı açıdan alınan X-ışını görüntülerini birleştirmek için bir bilgisayar kullanır. Yüksek çözünürlüklü bir BT taraması, pulmoner fibrozun neden olduğu akciğer hasarının derecesinin belirlenmesini sağlayabilir.

Ekokardiyogram: Ekokardiyogram kalbi görselleştirmek için ses dalgalarını kullanır. Kalbin nasıl çalıştığını gösteren videoların yanı sıra kalp yapılarının hareketsiz görüntülerini de üretebilir. Bu test, kalbin sağ tarafında meydana gelen basınç miktarını değerlendirebilir.

Akciğer fonksiyon testleri

Pulmoner fonksiyon testi: Birkaç tip solunum fonksiyon testi yapılabilir. Spirometri denen bir testte, bir makineye bağlı bir tüp aracılığıyla hızlı ve kuvvetli bir şekilde nefes alınır. Makine, akciğerlerin ne kadar hava tutabildiğini ve akciğerlerdeki havanın ne kadar hızlı hareket ettirilebildiğini ölçer. Akciğer hacimlerini ve difüzyon kapasitesini ölçmek için başka testler yapılabilir.

Nabız oksimetresi: Bu basit test, kandaki oksijen doygunluğunu ölçmek için parmaklardan birine yerleştirilmiş küçük bir cihaz kullanır. Oksimetre hastalığın seyrini izlemek için kullanılabilir.

Egzersiz stres testi: Hasta aktif olduğunda akciğer fonksiyonunu izlemek için bir koşu bandı veya sabit bisiklet üzerinde bir egzersiz testi kullanılabilir.

Arter kan gazı testi: Bu testte doktor, genellikle bilektki bir arterden alınan kanın bir örneğini test eder. Numunedeki oksijen ve karbondioksit seviyeleri daha sonra ölçülür.

Doku örneği (biyopsi)

Başka testler bu durumu teşhis etmemişse, doktorların az miktarda akciğer dokusunu (biyopsi) çıkarması gerekebilir. Biyopsi daha sonra pulmoner fibrozis tanısı koymak veya diğer koşulları dışlamak için bir laboratuvarda incelenir. Doku örneği aşağıdaki yollardan biriyle elde edilebilir:

Bronkoskopi: Bu prosedürde, doktor çok küçük doku örneklerini hastanın ağzından ya da burnundan akciğerlere giden küçük bir tüp (bronoskop) kullanarak çıkarır. Bronoskopi genellikle çok düşük risklidir ve bronoskopun burundan ya da ağızdan geçişi sırasında hafif bir ağrı hissedilebilir. Bununla birlikte, nadir de olsa kanama veya akciğerlerin sönmesi gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Bronkoskopi sırasında doktor bronkoalveolar lavaj denilen ek bir prosedür uygulayabilir. Bu prosedürde, doktor akciğerin bir bölümüne bir bronkoskop yoluyla tuzlu su enjekte eder ve hemen emer. Çekilen tuzlu suda, hava keselerinden gelen hücreler bulunur.

Cerrahi biyopsi: Cerrahi biyopsi daha invaziv olmasına ve potansiyel komplikasyonlara sahip olmasına rağmen, doğru tanı koymak için yeterince büyük bir doku örneği elde etmenin tek yolu olabilir. Bu prosedür video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) veya açık cerrahi (torakotomi) olarak adlandırılan minimal invaziv şeklinde yapılır.

VATS sırasında, cerrah hastanın kaburgaları arasına iki veya üç küçük insizyonla cerrahi aletler ve küçük bir kamera yerleştirir. Kamera, akciğerlerden doku örneklerini çıkarırken, cerrahın akciğerleri bir video monitöründe görmesini sağlar. Bu prosedür, genel bir anestezi verildikten sonra gerçekleştirilir, bu nedenle prosedür sırasında hastalar uyuya kalır.

Kan testleri

Doktorlar ayrıca karaciğeri ve böbrek fonksiyonunu değerlendirmek ve diğer koşulları test etmek için kan testleri isteyebilir.

Paylaş:
Kategori:Hastalıklar
Önceki Yazı
En Yaygın Nörolojik ve Nörodejeneratif Hastalıklar
Sonraki Yazı
Akciğer Sertleşmesi Neden Olur / Nedenleri Nelerdir?

0 Yorum

Cevap Bırakın